Artikel van de Maand - oktober 2008

 

Equatorprojectie-zonnewijzers (3)

 

In de twee voorgaande maanden zijn projecties op het horizontale vlak beschreven die een ellipsvormige of cirkelvormige urenschaal geven.
Hier wordt de projectie uitgevoerd in het equatoriale vlak en dan wordt de urenschaal een rechte lijn.
De schaduwgever ligt dus in het equatoriale vlak en maakt een hoek van (90 - phi) graad met het horizontale vlak.
Een nadeel van deze projectie is dat de zonnewijzer tijdens de equinoxen niet kan worden afgelezen, omdat de schaduw van de gnomon dan met de urenschaal samenvalt.

In deze zonnewijzer treedt retrogradatie op. De schaduw loopt in de vroege ochtenduren en in de late avonduren in een andere richting.
De punten waar de schaduw van richting verandert liggen bij 6 en 18 uur zonnetijd.

Retrogradatie treedt ook op bij de ellipsvormige en cirkelvormige urenschaal indien de datumschaal buiten de ellips of cirkel valt.

 

Fer de Vries